کتاب گزیده های مهم فارماکولوژی بالینی

فهرست

فصل اوّل – فارماکولوژی پایه  (The Basic Pharmacology) ۲۷

تعریف فارماکولوژی (The Definition of Pharmacology): ۲۷

تقسیم‌بندی فارماکولوژی: ۲۷

تعریف دارو و اسامی دارویی (Drug Nomenclature): ۳۱

محلّ اثر دارو (Site of drug action): ۳۴

مکانیسم عمل دارو (Mechanism of Drug Action): ۳۵

راه‌های تجویز داروها (Routes of Drugs Administration): ۴۰

فصل دوّم – واکنش‌های سوء نسبت به داروها  (Adverse Reactions to Drugs) ۴۳

انواع واکنش‌های سوء: ۴۳

تداخل‌های دارویی (Drug Interactions): ۴۷

ناسازگاری‌های دارویی (Drug Incompatibilities): ۵۰

فصل سوّم – فارماکولوژی داروهای مؤثّر در شرایط خاصّ سنّی  (Pharmacology of the Extremes of Age): ۵۳

الف- داروها در آبستنی (Drugs in Pregnancy): ۵۳

ب- داروها در نوزادان (Drugs in the Newborn): ۵۵

ج- تعیین و تنظیم مقادیر داروها در کودکان (Dosage of Drugs in Children): ۵۶

د- داروها در افراد مسّن (Drugs in the Elderly): ۵۶

فصل چهارم – فارماکولوژی داروهای خواب‌آور و ضدّ تشنّج (Pharmacology of Hypnotic and Anticonvulsant Drugs) ۶۱

الف- فارماکولوژی خواب‌آورها (Hypnotics): ۶۱

ب- فارماکولوژی ضدّ تشنّج‌ها (Pharmacology of Anticonvulsants): ۶۶

فصل پنجم – فارماکولوژی داروهای روان درمان (Pharmacology of Psychopharmaceutical Drugs) ۶۹

۱- داروهای ضدّ اضطراب ۶۹

۲- داروهای ضدّ افسردگی: ۷۲

۳- داروهای ضدّ جنون (Antipsychotic Drugs): ۷۷

فصل ششم – فارماکولوژی داروهای مؤثّر بر دستگاه تولیدمثل  (Pharmacology of Drugs Affecting the Reproductive System) ۷۹

الف- داروهای ضدّ بارداری خوراکی (Oral Contraceptives): ۷۹

عوارض جانبی داروهای ضدّ بارداری خوراکی (Side – effects of Oral Contraceptives): ۸۳

ب- سایر داروهای ضدّ بارداری یا تزریقی (Other Contraceptive Drugs or Parenteral): ۸۶

فصل هفتم – فارماکولوژی داروهای مؤثّر بر اختلالات دوره حاملگی  (Pharmacology of Drugs Affecting on Disorders of Pregnancy) ۸۹

۱- سقط (Abortion) و انواع آن: ۸۹

۲- توده آبگونه یا هایدِتِدِفُرم (Hydatidiform Mole): ۹۰

۳- قی یا استفراغ (Vomiting): ۹۱

۴- کم‌خونی (Anaemia): ۹۱

۵- مسمومیّت آبستنی یا پری – اِکلَمپسی (Pre - eclampsia): ۹۱

فصل هشتم – فارماکولوژی داروهای مؤثّر بر زایمان  (Pharmacology of Drugs Affecting on Labour) ۹۳

مراحل زایمان ۹۳

انواع محرّک‌ها برای ایجاد زایمان (The Variety of Stimulus for Initiation of Labour): ۹۴

داروهای مؤثّر بر عضله دیواره‌ی رحم یا مایومتریوم (Drugs Acting on the Myometrium): ۹۷

الف- آکسی‌توسِک‌ها (Oxytocics): ۹۷

ب- شُل‌کننده‌های رحمی (Uterine Relaxants): ۹۹

فصل نهم – فارماکولوژی داروهای مؤثّر بر دوره قبل از تولّد یا پِری نِـیتال  (Pharmacology of Drugs Affecting on Prenatal Period) ۱۰۳

داروهایی که در دوره پِری نِیتال تجویز می‌شوند: (Drugs Administered in the Prenatal Period) ۱۰۵

سمّیّت‌های دوره پِری نِیتال (Prenatal Period Toxicities): ۱۰۹

فصل دهم – فارماکولوژی داروهای مؤثّر بر دوره شیرواری  (Pharmacology of Drugs Affecting on Lactation Period) ۱۱۵

۱- غدد پستان (Mammary Glands): ۱۱۵

۲- پرولَکتِن یا هورمون شیرزا (Prolactin = Lactogenic Hormone): ۱۱۶

۳- داروها در شیر (Drugs in Milk): ۱۱۶

فصل یازدهم – فارماکولوژی داروهای مؤثّر بر ناقص‌الخلقه‌زایی (Pharmacology of Drugs Affecting on Teratogenesis) ۱۱۹

انواع غیرطبیعی‌های مادرزادی: ۱۱۹

انواع غیرطبیعی‌های مادرزادی معمولی انسان عبارتند از: ۱۲۰

الف- غیرطبیعی‌های مادرزادی اسکلتی (Congenital Abnormalities of the Skeleton): ۱۲۰

ب- انسداد مادرزادی مجاری یا اَتریژاها (Atresias): ۱۲۱

ج- بدشکلی‌های صورت (Facial Disfigurements): ۱۲۱

د- نواقص مادرزادی قلبی (Congenital Cardiac Defects): ۱۲۱

هـ- نواقص مادرزادی دستگاه ادراری – تناسلی (Congenital Defects of the Genitourinary System): ۱۲۱

و- سایر نواقص مادرزادی (Other Congenital Defects): ۱۲۲

عوامل مسئول ناقص‌الخلقه‌زایی در انسان (Factors Responsible for Teratogenesis in Man): ۱۲۲

الف- عوامل عمومی (General Factors): ۱۲۲

ب- عوامل ناقص‌الخلقه‌زای فیزیکی (Physical Teratogenic Factors): ۱۲۳

ج- عوامل غذایی در ناقص‌الخلقه‌زایی (Dietary Factors in Teratogenesis): ۱۲۴

د- بیماری‌های مادر که منجر به ناقص‌الخلقه‌زایی می‌گردند (Maternal Diseases Resulting in Teratogenesis): ۱۲۵

هـ- داروهای مولّد ناقص‌الخلقه‌زایی انسان (Drugs – Induced Human Teratogenesis): ۱۲۷

مصرف داروها در آبستنی (Drugs Use in Pregnancy): ۱۲۹

داروهایی که بعنوان ناقص‌الخلقه‌زای انسانی هستند یا به آنها مظنون بوده‌اند (Drugs that are or have been under suspicion as Human Teratogens): ۱۳۰

فصل دوازدهم – فارماکولوژی داروهای ضدّ وایرِس (Pharmacology of Antiviral Drugs) ۱۳۷

کلیّات ۱۳۷

انواع داروهای ضدّ وایرِس: ۱۳۸

الف- داروهای مؤثّر بر محلّ ورود وایرِس: ۱۳۸

- اَمَنتِدین هایدروکُلُراید (Amantadine Hydrochloride): ۱۳۸

ب- داروهای مشابه رونویسی: ۱۳۸

- آیداکس ریدین (Idoxuridine): ۱۳۸

ج- داروهای مؤثّر بر رونویسی: سنتز DNA: ۱۳۹

۱- اِسایکلووییِر (Acyclovir): ۱۳۹

۲- سایتِرِبین (Cytarabine): ۱۳۹

۳- وِدِرِبین (Vidarabine): ۱۳۹

د- داروهای مؤثّر بر ترجمه: ۱۴۰

- مِتی‌سازون (Methisazone): ۱۴۰

هـ- داروهای مؤثّر بر سنتز پروتئین: ۱۴۰

و- داروهای مؤثّر بر بلوغ سلّولی: ۱۴۰

ز- مواّد مؤثّر بر مقاومت میزبان: ۱۴۱

۱- اینتِرفیران (Interferon): ۱۴۱

۲- گِما (γ) گِلابیولِن (Gamma = γ Globulin): ۱۴۱

ح- داروهای تعدیل‌کننده میزبان: ۱۴۱

فصل سیزدهم – فارماکولوژی داروهای ضدّ تومِر یا شیمی درمانی سرطان (Pharmacology of Antitumor Drugs or Tumor Chemotherapy): ۱۴۳

مقدّمه ۱۴۳

انواع داروهای ضدّ تومِر ۱۴۳

۱- داروهای الکیله‌کننده: ۱۴۴

۲- ضدّ مِتابولایت‌ها: ۱۴۴

۳- اِنتی‌بایاتِک‌ها: ۱۴۴

۴- اَلکالوئیدهای وینکا (Vinca Alkaloids): ۱۴۴

۵- هورمون‌ها: ۱۴۵

۶- مواّد متفرّقه: ۱۴۵

داروهای مضعِف ایمنی (Immunosuppressive Drugs): ۱۴۵

فصل چهاردهم – اَمیونو فارماکولوژی (Immunopharmacology) ۱۴۷

کلیّات و تعاریف: ۱۴۷

الف- انواع داروهای تضعیف‌کننده ایمنی: ۱۴۸

۱- اَزِتایوپرین (Azathioprine): ۱۴۸

۲- گلوکوکورتِکوئیدها (Clucocorticoids): ۱۴۸

۳- سایکلوسپورِن اِی (Cyclosporin A): ۱۴۹

۴- اِف‌کِی ۵۰۶ (FK ۵۰۶): ۱۴۹

۵- اورتوکلون تی‌سه (Orthoclone T۳ = OK T۳): ۱۴۹

۶- اَمیونوتاکسِن‌ها (Immunotoxins): ۱۵۰

ب- انواع داروهای تحریک‌کننده ایمنی: ۱۵۰

ب- ۱- مواّد داخلی: ۱۵۰

۱- اینتِرفیران‌ها (Interferons): ۱۵۰

۲- اینتِرلوکِن – ۲ (Interlukin ۲ = Il - ۲): ۱۵۱

۳- عوامل تحریک‌کننده کُلُنی (Colony Stimulating Factors): ۱۵۲

۴- هورمون‌های تایمِک (Thymic Hormones): ۱۵۲

۵- عامل انتقال (Transfer Factor): ۱۵۲

۶- تافتین (Tuftsin): ۱۵۳

ب- ۲- مواّد با منشأ میکربی: ۱۵۳

۱- نمونه‌هایی از فعّال شدن مَکروفیجی: ۱۵۳

گروه اوّل – پارازیت‌های خارج سلّولی: ۱۵۳

گروه دوّم – پارازیت‌های داخل سلّولی اختیاری: ۱۵۳

گروه سوّم – پارازیت‌های داخل سلّولی اجباری: ۱۵۴

۲- کورینه بَکتِریوم پاروُم (Corynebacterium Parvum) و مایکوبَکتِریوم بوویس (B.C.G.): ۱۵۴

۳- دای‌پِپتایدهای مورِمِل (Muramyl Dipeptides = M.D.P.): ۱۵۴

۴- بِتا ۱، ۳-D- گلوکَن (Beta ۱,۳-D- Glucan): ۱۵۵

۵- کو اِنزایم Q یا یوبی کونون‌ها (Coenzyme Q= Ubiquiones): ۱۵۵

۶- بِستاتِن (Bestatin): ۱۵۵

ب-۳- مواّد ساختگی: ۱۵۶

۱- لِوِمِسول (Levamisole): ۱۵۶

۲- سایمِتِدین (Cimetidine): ۱۵۶

۳- آیزوپِرِنِسین (Isoprinosine): ۱۵۶

۴- سایر تحریک‌کننده‌های ایمنی ساختگی: ۱۵۷

۱- دای‌اِتُل دِتیوکاربامِیت (Diethyldithiocarbamate = D.T.C.): ۱۵۷

۲- اَزِمِکسوان (Azimexone): ۱۵۷

منابع  References ۱۵۹